Islom sivilizatsiyasi markazi Naqshbandiya tariqatiga mansub artefaktni qo‘lga kiritdi

Qo‘lyozmalar. cisc.uz sayti fotosurati

O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markazi kollektsiyasi Naqshbandiya tariqatining XVII–XVIII asrlarga mansub noyob qo‘lyozmasi bilan to‘ldirildi. Bu haqda Markaz matbuot xizmati xabar berdi.

Artefakt Buyuk Britaniyada Islom san'atiga ixtisoslashgan David Aaron galereyasidan sotib olindi. Qo‘lyozma hozirda Markaz muzeyining Birinchi Renessans zalida saqlanmoqda.

Mutaxassislarning fikriga ko‘ra, qo‘lyozma Usmoniylar imperiyasiga borib taqaladi va arab tilida yozilgan. Unda tariqatning ma'naviy ustozlari shajarasi qayd etilgan bo‘lib, so‘fiylik an'analariga ko‘ra, bu payg‘ambar Muhammad s.a.v.ga borib taqaladi. Tarjimada Xo‘ja Ahror, Yusuf Haqqiy va Xo‘ja-i Kalon kabi taniqli ilohiyotshunoslar va shayxlar, shuningdek, Bag‘dod va Buxorodan kelgan diniy ulamolar tilga olinadi.

Islom sivilizatsiyasi markazining katta ilmiy xodimi Xusrav Hamidov Naqshbandiya ordeni «sokin zikr» amaliyoti va mazkur tariqat izdoshlarining jamoat hayotida faol ishtiroki bilan ajralib turishini ta'kidlaydi.

«Arab tilida bitilgan shajara Hasan Razoi Naqshbandiyadan boshlanadi va Allohning rasuli — Muhammad s.a.v.ga borib taqaladi. Undan keyin qo‘lyozmada orden ta'limotiga oid matnlar joy olgan. Hujjatning aniq yaratilgan sanasi hali aniqlanmagan», — deb tushuntiradi Hamidov.

Tadqiqotchining so‘zlariga ko‘ra, diniy ulamolar zanjirida turli mintaqalarning ifodalanishi ordenning Usmoniylar davrida Markaziy Osiyodan tashqarida ham keng tarqalganligidan dalolat beradi, o‘sha paytda so‘fiy birodarlar Islom olamining ijtimoiy va siyosiy hayotida muhim rolь o‘ynaganlar.

ℹ️ Islom sivilizatsiyasi markazi Xasti-Imom majmuasi yonida qurilmoqda. Inshoot qadimgi me'moriy obidalar shaklida bunyod etilmoqda. Majmuaning to‘rt tomonida balandligi 34 metrli peshtoqlar, o‘rtada 65 metrli gumbaz qurilgan. Markazning eng asosiy qismida Qur'oni karim zali bunyod etilmoqda. Bu yerda 460 o‘rinli anjumanlar zali ham qurib bitkazildi. ITSM O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi va dunyoning ixtisoslashtirilgan ilmiy-ta'lim markazlari bilan hamkorlikda ajdodlar merosini o‘rganish, idrok etish borasida ma'rifiy maskanga aylanishi ko‘zda tutilgan. Markazning ochilishi 2026 yil bahoriga rejalashtirilgan.