uz24.uz sayti fotosurati
Jahon banki O‘zbekistondagi olti viloyatda boshlang‘ich maktablarda ta’lim sifatini oshirish uchun 100 million dollar ajratadi. Bu haqda Jahon banki matbuot xizmati xabar berdi.
Moliyalashtirish Jahon banki tarkibiga kiruvchi Xalqaro taraqqiyot uyushmasi (MAR) tomonidan taqdim etiladi. Mablag‘lar “Maktab ta’limini iqtisodiy o‘sishga ko‘maklashish uchun transformatsiya qilish” (BILIM) dasturini amalga oshirishga yo‘naltiriladi. Shuningdek, dastur Xalqaro ta’limni moliyalashtirish jamg‘armasi (IFFEd) tomonidan 5 million dollar grant ham oladi. Bu IFFEd va Jahon banki o‘rtasidagi birinchi hamkorlik holati hisoblanadi.
BILIM dasturining umumiy qiymati 378 million dollarni tashkil qiladi. Qolgan 273 million dollar O‘zbekiston hukumati tomonidan ajratiladi. Dasturni amalga oshirish bilan Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi shug‘ullanadi.
BILIM dasturi Xorazm, Qashqadaryo, Surxondaryo, Buxoro va Navoiy viloyatlari, shuningdek Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi maktablar va o‘qituvchilar tayyorlash muassasalarini qamrab oladi.
Ushbu hududlar mamlakatdagi barcha maktablarning taxminan 45 foizini tashkil etadi. Aynan shu joylarda bolalar ta’limida jiddiy muammolar va maktab infratuzilmasining keskin yetishmasligi kuzatilmoqda.
Tanqislik aholi sonining tez o‘sishi va ichki migratsiya sababli yuzaga kelmoqda. 2026 yilda maktab o‘quvchilari soni 7,6 million nafardan oshishi kutilmoqda.
O‘sib borayotgan talabni qondirish uchun hukumat har yili taxminan 300 ta yangi maktab qurishi zarur.
Hozirgi kunda mamlakatda boshlang‘ich maktabga qamrab olish darajasi 99 foizdan yuqori. Biroq, o‘qish va matematika bo‘yicha ta’lim natijalari xalqaro standartlarga ko‘ra pastligicha qolmoqda. O‘qitish metodikasi hamda o‘qituvchilarning kasbiy rivojlanish tizimini sezilarli darajada takomillashtirish talab etiladi.
“Boshlang‘ich maktab o‘quvchilarining asosiy ko‘nikmalarini — o‘qish, matematika va ijtimoiy-emotsional ko‘nikmalarni — mustahkamlash inson kapitali hamda O‘zbekistonning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishini yanada kuchaytirish uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega. Bu ko‘nikmalar bolalarga kelajakda yanada murakkab bilim va malakalarni egallashga yordam beradi hamda tez o‘zgarib borayotgan mehnat bozori talablariga tayyorlaydi. Shuningdek, ular innovatsiyalarga tayanadigan iqtisodiy o‘sish uchun ham muhim ahamiyat kasb etadi,” — deydi Jahon bankining Markaziy Osiyo bo‘yicha mintaqaviy direktori Nadji Benxasin.
Uning ta’kidlashicha, Jahon bankining Xalqaro taraqqiyot uyushmasi tomonidan moliyalashtirilayotgan yangi BILIM dasturi hukumatga maktab o‘quvchilarining bazaviy ko‘nikmalarini rivojlantirishga investitsiya kiritishda yordam beradi.
Benxasin qayd etishicha, 2030 yilgacha dastur uchta asosiy yo‘nalishda sezilarli yutuqlarga erishishni ko‘zda tutadi:
▪️ boshlang‘ich maktabning 50 ming nafar o‘qituvchisi, maktab rahbarlari va ma’murlarining salohiyatini oshirish;
▪️ maktablar qurilishi va kengaytirilishi hisobiga 27 mingta yangi o‘quv o‘rni yaratish;
▪️ resurslarni yanada samarali taqsimlash uchun ta’limga oid ma’lumotlarni yig‘ish va ulardan foydalanish tizimini mustahkamlash.
Ushbu chora-tadbirlar 1–4 sinflarda tahsil olayotgan taxminan 2 million nafar bolaga foyda keltirishi kutilmoqda. Natijada ta’lim sifati yaxshilanib, bu o‘quvchilarning kelajakda mehnat bozorida ish bilan ta’minlanish imkoniyatlari kengayadi.
