zamin.uz sayti fotosurati
O‘zbekiston oyiga 100 ming tonnadan ortiq neft mahsulotlari ishlab chiqarishini hisobga olganda, mavjud zaxiralar yaqin ikki-uch oy uchun yetarli. Bu haqda O‘zbekiston Energetika vaziri birinchi o‘rinbosari Umid Mamadaminov ma’lum qildi, deb xabar beradi «Gazeta.uz» nashri «O‘zbekiston 24» telekanaliga tayanib.
Rasmiyning so‘zlariga ko‘ra, mamlakatda neft mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi yiliga 1,2 million tonna ko‘rsatkichiga yetadi. Bundan tashqari, xususiy tadbirkorlar xorijdan yana qariyb 600–700 ming tonna neft mahsulotlarini olib kelmoqda. Energetika vaziri o‘rinbosarining ta’kidlashicha, bu orqali aholi ehtiyojlari to‘liq qoplanmoqda.
Uning qo‘shimcha qilishicha, bugungi geosiyosiy vaziyatda ayrim davlatlarning energetik xavfsizligiga tahdidlar yuzaga kelmoqda. Shu bois nafaqat neft mahsulotlari zaxiralarini yaratish, balki ularni ishlab chiqarish obyektlarini rivojlantirish ham muhim ahamiyatga ega.
Mamadaminov respublika prezidenti Shavkat Mirziyoyevning kuz-qish mavsumida aholini elektr energiyasi, gaz va yoqilg‘i bilan uzluksiz ta’minlash bo‘yicha topshiriqlarini bajarish borasida alohida ishlar olib borilayotganini ta’kidladi.
Bu yo‘nalishda Energetika vazirligi o‘zining tizimdagi tuzilmalari bilan hamkorlikda aniq vazifalar va chora-tadbirlarni belgilab olgan. Vazirlikda ishchi brigadalar soni, zaxiralar va boshqa masalalar bo‘yicha aniq hisob-kitoblar mavjud.
«Ishonchim komil, butun tizim tashkilotlarimiz, hududlar va boshqa tarmoq vakillari bilan birgalikda kuz-qishni betalofat o‘tkazamiz», — dedi Energetika vazirining birinchi o‘rinbosari.
Rasmiy statistikaga ko‘ra, joriy yilning yanvar–may oylarida O‘zbekistonda benzin ishlab chiqarish hajmi qariyb 3 foizga oshib, 502,2 ming tonnani tashkil etgan. Biroq, bahor oxirida salbiy dinamika kuzatilgan. Masalan, aprel oyida respublika neftni qayta ishlash korxonalari 104,3 ming tonna avtomobil yoqilg‘isi ishlab chiqargan bo‘lsa, may oyida bu ko‘rsatkich 84,7 ming tonnaga tushgan.
Shu bilan birga, «O‘zbekneftgaz» davlat kompaniyasi dizel yoqilg‘isi va mazut ishlab chiqarish rejasini bajara olmaganini ma’lum qildi. Rasmiylar buning sababi sifatida geosiyosiy vaziyat tufayli xomashyo importiga qo‘yilgan cheklovlarni ko‘rsatadi.
Kompaniya joriy yil oxiriga qadar avval belgilangan ko‘rsatkichlarga «yetib olish»ni rejalashtirmoqda. Shuningdek, «O‘zbekneftgaz» kuz-qish mavsumiga faol tayyorgarlik ko‘rmoqda, xususan, yoqilg‘i-moylash materiallari va avtomobil yoqilg‘isi zaxiralarini shakllantirmoqda. Eslatib o‘tamiz, respublika prezidenti benzinning 120 ming tonna hajmdagi zaxirasini yaratish vazifasini belgilagan edi.
Yoqilg‘i tanqisligi uning narxiga ham ta’sir ko‘rsatgan. Jumladan, iyun oyi oxirida O‘zbekistonda AI-92 markali benzinning birja narxi tarixiy yuqori ko‘rsatkichni yangilab, tonnasi 13,92 million so‘mga (1157 dollar) yetgandi. Tahlilchilar hisob-kitoblariga ko‘ra, o‘tgan oyda benzin narxi 11 foizdan ortiqqa qimmatlashgan.
Bunday vaziyat Rossiyadagi inqiroz fonida kuzatilmoqda, u yerda benzin yetishmovchiligi jiddiy muammoga aylanmoqda. Shu sababli aprel oyidan avtomobil yoqilg‘isini eksport qilishga taqiq joriy etildi. Biroq, bu chora hukumatlararo kelishuvlarga taalluqli bo‘lmasligi kerak, xususan, O‘zbekistonga benzin yetkazib berish ham shunday kelishuvlar asosida amalga oshiriladi.
Rossiyadagi salbiy vaziyatning sabablari Ukraina dronlarining energetika infratuzilmasi obyektlariga qilgan zarbalari bilan bog‘liq. Xususan, hozirga qadar Rossiyadagi eng yirik o‘nta neftni qayta ishlash zavodidan sakkiztasi dron hujumlariga uchragan. Shu munosabat bilan Moskva nafaqat xorijga, jumladan Markaziy Osiyo davlatlariga yoqilg‘i yetkazib berishni qisqartirdi, shuningdek Hindiston va Belarus kabi xorijiy hamkorlardan benzin xarid qilishni faol ravishda boshladi.
