Qozog'iston va Qirg'iziston mehnat huquqlari mezonini belgilovchi 2026 ITUC Global Rights Index indeksida 5 ball oldi. Bu shuni anglatadiki, bu mamlakatlardagi ishchilar, garchi qonunchilik rasman e'lon qilgan taqdirda ham, huquqlaridan deyarli foydalana olmaydilar va Xalqaro kasaba uyushmalari konfederatsiyasi (ITUC) ma'lumotlariga ko'ra, zolim rejim yoki adolatsiz mehnat amaliyotlaridan aziyat chekishadi. Konfederatsiya tahlilchilari bu borada har yili indeks tuzadilar.
Hisobotda O'zbekiston, Tojikiston va Turkmaniston tilga olinmagan.
5 balli reytingdan («huquqlar kafolatlanmagan») Rossiya, Xitoy, Turkiya va Ukraina kabi 41 ta mamlakat o'rin olgan. 2026 yili ishchilar uchun eng yomon o'nta mamlakat qatoriga Argentina, Belarusь, Misr, Mьyanma, Nigeriya, Panama, Tunis, Turkiya, Ekvador va Esvatini kirgan.
Hisobotda butun dunyo bo'ylab mehnat huquqlarining rekord darajada yomonlashayotgani va kasaba uyushmalari va ishchilarga bosim keskin oshayotgani qayd etilgan. So'z va yig'ilish erkinligiga ta'kiblar mamlakatlarning 50 foizida qayd etilgan — bu rekord darajadagi ko'rsatkich (2025 yilgi 45% ga nisbatan). 75 mamlakatda ishchilar hibsga olingan (2025 yili bu ko'rsatkich 71 ta edi). Ishchilarga nisbatan jismoniy zo'ravonlik 48 mamlakatda qayd etilgan, bu bir avvalgi holatga qaraganda sakkiztaga ko'p. Ish tashlash huquqi 131 mamlakatda (umumiy sonning 87%) buzilgan va 109 mamlakatda (72%) adolatga erishish imkoniyati yo'q yoki cheklangan
Hisobot mualliflari vaziyatni boylar tomonidan moliyalashtiriladigan va o'ng qanot va avtoritar rahbarlar siyosati orqali amalga oshiriladigan «demokratiyaga qarshi milliarderlar fitnasi» sifatida ta'riflaydilar.
«Dunyo bo'ylab milliarderlar hokimiyatni mustahkamlash va huquqlarni yo'q qilish uchun ko'pincha o'ng yoki o'ng qanotdagi siyosiy rahbarlar bilan til biriktiradilar. Kasaba uyushmalari bunday fitnaning qurboni bo'lishadi, chunki ular vakillik qiladigan ishchilar demokratik tizimlarning eng mustahkam poydevorini tashkil qiladi. <> Fitnachilarning taktikasi turlicha bo'lishi mumkin bo'lsa-da, ularning maqsadi umumiy: demokratiyaning ishchilar foydasiga ishlashiga yo'l qo'ymaslik. Ko'p tomonlama institutlarni buzishdan tortib, qiyinchilik bilan qo'lga kiritilgan huquq va erkinliklarni yo'q qilishgacha, ularning strategiyasi o'z hokimiyatini mustahkamlash va ishchilar ovozini o'chirishga qaratilgan», — deyiladi hisobotda.
Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika mintaqasi 4.68 ball bilan global miqyosda eng yomon deb topilgan. Oxirgi o'rindan ikkinchisini — Osiyo-Tinch okeani mintaqasi egallagan (4.08). Afrika 3.91, Amerika 3.72 va Yevropa 2.80 ball olgan.
