bureau.kz sayti fotosurati
Olmaotaning jinoyat ishlari bo‘yicha Medeu tumani sudi jamoat faoli Ayjan Mameshovaga qasddan yolg‘on axborot tarqatish ishi bo‘yicha ikki yil muddatga ozodlikni cheklash jazosini tayinladi. Bu haqda Qozog‘iston Xalqaro inson huquqlari va qonuniylikka rioya qilish byurosi (QXIHB) xabar qildi.
Shuningdek, sud faolga besh yil davomida jamoatchilik faoliyati bilan shug‘ullanish va ijtimoiy tarmoqlarda materiallar e’lon qilishni taqiqladi.
Shu bilan birga, Ayjan Mameshovaga nisbatan Qozog‘iston Konstitutsiyasining yubileyi munosabati bilan e’lon qilingan amnistiya qo‘llanildi. Natijada u asosiy jazodan ozod etildi, biroq qo‘shimcha cheklovlar, jumladan, besh yil davomida jamoatchilik faoliyati bilan shug‘ullanish taqiqlangani o‘z kuchida qoldi.
Ayjan Mameshova 2025 yil 3 sentyabr kuni Olmaotada Qozog‘iston Xalqaro inson huquqlari va qonuniylikka rioya qilish byurosi matbuot markaziga yo‘l olgan vaqtda qo‘lga olingan edi. U yerda Mameshova matbuot anjumanida ishtirok etishi kerak bo‘lgan. Jinoyat ishi qo‘zg‘atilishiga «Januya» bolalar uyidagi vaziyatga bag‘ishlangan ikki videorolik va bir qator nashrlar asos bo‘lgan.
Mazkur muassasa ilgari ham moliyaviy qonunbuzarliklar, mablag‘larni, jumladan tarbiyalanuvchilar nafaqalarini o‘zlashtirish, bolalarning tibbiy tashxislarini noqonuniy o‘zgartirish ehtimoli hamda boshqa qonunbuzarliklar haqidagi xabarlar tufayli bir necha bor jamoatchilik e’tiboriga tushgan. Ayrim holatlar yuzasidan prokuratura va davlat auditi organlari tomonidan tekshiruvlar o‘tkazilgan.
Hukmni e’lon qilarkan, sudya Jasulan Xusainov qayd etishicha, videoroliklardan birida (bolalar uyidagi vaziyat haqida) Mameshova intervyu oluvchi sifatida qatnashgan, uy-joyning noqonuniy begonalashtirilishi va zo‘rlashga oid jinoyat ishining holatlariga oid ma’lumotlarni esa boshqa shaxslar aytgan. Shu bilan birga, sud fikricha, aynan Mameshova videoni yozishni tashkil etgan va uni o‘zining Facebook sahifasiga joylab, ma’lumotni cheklanmagan doiradagi shaxslar uchun ochiq qilgan.
Sud qayd etishicha, ikkinchi videorolikda Mameshovaning o‘zi nogironligi bo‘lgan shaxslarning ijtimoiy to‘lovlardan mahrum qilingani va jinoyat ishini tergov qilishda prokuraturaning harakatsizligi haqida gapirgan. Sud tarqatilgan ma’lumotlar huquqni muhofaza qiluvchi organlar, prokuratura va ta’lim sohasi idoralari faoliyatiga daxl qilgan, degan xulosaga kelgan.
Mameshovaning o‘zi sud hukmiga qo‘shilmasligini ta’kidlagan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, sudda taqdim etilgan ma’lumotlar prokuratura, Davlat ichki auditi departamenti, Iqtisodiy tergovlar departamentining rasmiy hujjatlari, shuningdek, qonuniy kuchga kirgan sud qarorlari bilan tasdiqlangan.
«Mening murojaatlarim asosida tekshiruvlar o‘tkazildi, prokuror nazorati hujjatlari rasmiylashtirildi, muassasa ma’muriyatiga nisbatan intizomiy choralar qo‘llanildi. Shunga qaramay, sud ushbu dalillarni inobatga olmadi», — dedi u sud majlisidan so‘ng.
Mameshova, shuningdek, o‘zini himoya qilish uchun sudga jinoyat ishi materiallari hajmiga teng miqdordagi hujjatlarni taqdim etganini ma’lum qildi. Uning aytishicha, jinoyat ishi qo‘zg‘atilganidan keyin uning avvalgi murojaatlari asosida «Januya» bolalar uyining ikki nafar tarbiyalanuvchisining huquqlari tiklangan.
Ayjan Mameshovaga oid ish so‘nggi vaqtlarda hokimiyat tomonidan jamoat faollari va jurnalistlarga nisbatan boshlangan yagona sud jarayoni emas. Ayni paytda faqat Olmaota sudlarining o‘zida shunga o‘xshash yana o‘nlab ishlar ko‘rib chiqilmoqda.
