«Xotam an-Nabiin» majmuasi rahbari Muhammad Javod Muhsiniy
«Tolibon» kuchlari Qobuldagi Khatam al-Nabieen diniy-ta’lim majmuasini qurshab olib, uning hududida operatsiya o‘tkazdi. Natijada 28 nafar o‘qituvchi va talaba hibsga olindi. Majmua rahbari Muhammad Javod Muhsiniyning ma’lum qilishicha, 6 sentyabr holatiga ko‘ra, 24 kishi hanuz hibsda qolgan, deb xabar beradi afg‘onlarning Amu TV telekanali.
Majmua tarkibiga shialar diniy seminariyasi, Khatam al-Nabieen universiteti va Tamadon telekanali kiradi. Muhsiniyning so‘zlariga ko‘ra, toliblarning harakatlari «siyosiy va diniy» motivlarga ega. Ayni paytda, toliblar hukumati Adliya vazirligi avvalroq majmua hududida joylashgan muassasalar «Afg‘oniston Islom Harakati» partiyasi bilan bog‘liq ekanini ma’lum qilgan edi. Toliblar hozircha 28 kishining hibsga olinishi sabablari haqida rasmiy bayonot bermagan.
Ushbu operatsiya Kobulning g‘arbiy qismida joylashgan shialar va hazoralarga tegishli muassasalarga nisbatan bosimning davomi bo‘ladi. 2026 yil sentyabr oyi boshida «Tolibon» Rah-e Farda telekanali ofisini yopdi. Afghanistan International ma’lumotlariga ko‘ra, harakat kuchlari telekanal rahbari Salmon Ahlakni ham hibsga olgan. Nashrning ta’kidlashicha, Rah-e Farda toliblar hukumatining qarori bilan efirni vaqtincha to‘xtatgan, keyinchalik litsenziyasi tiklanganidan so‘ng faoliyatini qayta boshlagan edi. Ofisning yangidan yopilishi va telekanal rahbarining hibsga olinishi sabablari rasman ma’lum qilinmagan.
Shu bilan bir vaqtda, «Tolibon» kuchlari Kobulning g‘arbiy qismida hazora va shi’a jamoalari oqsoqollarining jamoatchilik bilan aloqalar ofisini qurshab olgan. Afghanistan International manbalariga ko‘ra, u yerda shi’a va hazora jamoalari vakillarining uchrashuvi bo‘lib o‘tgan. Unda, xususan, Tamadon telekanali va Khatam al-Nabieen diniy seminariyasini ochish, shuningdek, etnik va diniy ozchiliklarga nisbatan kamsituvchi munosabatni to‘xtatish masalalari muhokama qilingan. Ofis qurshab olinganidan so‘ng uning bir necha xodimi va uchrashuv ishtirokchilari hibsga olingan. Toliblar hozircha hibsga olinganlar soni va ularga qo‘yilgan ayblovlar haqida rasmiy ma’lumot bermagan.
Shunday qilib, Rah-e Farda va Tamadon telekanallarining yopilishi, Khatam al-Nabieen muassasasiga nisbatan bosim va shi’a hamda hazora jamoalari vakillarining hibsga olinishi deyarli bir vaqtda sodir bo‘lmoqda. Ushbu jamoalar vakillari yuz berayotgan voqealarni «Tolibon» tomonidan bosimning kuchayishi sifatida baholamoqda. Biroq, barcha bu harakatlar hazoralar va shialarga qarshi yagona kampaniyaning bir qismi ekani haqidagi da’voni hozircha jamoalar vakillari hamda ommaviy axborot vositalari manbalarining bahosi sifatida ko‘rib chiqish lozim, rasman tasdiqlangan fakt sifatida emas.
Qobulda Khatam al-Nabieen atrofidagi voqealar fonida shialarning namoyishlari ham bo‘lib o‘tdi. Afghanistan International xabar berishicha, namoyish ishtirokchilari seminariya va masjidning yopilishiga qarshi chiqib, diniy muassasalarga nisbatan bosimni to‘xtatishni talab qilgan.
