Italiyalik diplomat Nikola Bellomo
Italiyalik diplomat Nikola Bellomo Afg‘onistondagi Yevropa Ittifoqi delegatsiyasida ishlar vakili sifatida faoliyatini boshladi. U 2024 yil sentyabridan bu lavozimda ishlab kelgan Veronika Boshkovich Poxarning o‘rnini egalladi. Yevropa Ittifoqi Bellomoning tayinlanganini yozda e’lon qilgan edi, sentyabr oyida esa yangi vakil Kobulda ommaviy faoliyatini boshladi.
Bellomo — Yevropa tashqi ishlar xizmati (EEAS)ning tajribali diplomati. Afg‘onistonga tayinlanishidan oldin u EEASning Panafrika masalalari bo‘yicha bo‘linmasiga rahbarlik qilgan, undan avval esa Yevropa Ittifoqining Ruandadagi elchisi bo‘lgan.
Diplomatik missiya rahbarining almashishi Bryusselning Afg‘oniston Islom Amirligi hokimiyatiga nisbatan murakkab munosabati saqlanib qolayotgan bir paytga to‘g‘ri keldi. Yevropa Ittifoqi hanuz «Tolibon»ni mamlakatning qonuniy hukumati sifatida tan olmaydi, biroq Afg‘onistonda o‘zining jismoniy tashrifini saqlab, amaldagi hokimiyat bilan ishchi aloqalarni davom ettirmoqda. Yevropa Ittifoqi buni Yevropa uchun manfaatli masalalar bo‘yicha muloqotni qo‘llab-quvvatlash va Afg‘oniston aholisiga yordam berishni davom ettirish zarurati bilan izohlaydi.
Avgust oyida EEAS afg‘on hokimiyati bilan hamkorlik ularni tan olish yoki legitimlashtirishni anglatmasligini alohida ta’kidlagan edi. Shu bilan birga, Bryussel so‘nggi oylarda Afg‘onistondagi uzoq muddatli dasturlarni moliyalashtirishni oshirmoqda. Iyun oyida Yevropa Ittifoqi Xalqaro migratsiya tashkilotiga ko‘chirilgan shaxslar va qaytib kelganlarga yordam berish uchun 20 million yevro ajratdi. Mablag‘lar, xususan, daromad manbalarini yaratish, kichik biznesni qo‘llab-quvvatlash va asosiy xizmatlardan foydalanish imkoniyatini kengaytirishga yo‘naltirilishi kerak.
Avgust oyida Yevropa Ittifoqi Afg‘oniston jamoalarining iqlim xavflariga chidamliligini oshirish va oziq-ovqat tizimlarini mustahkamlash uchun Jahon oziq-ovqat dasturiga qo‘shimcha 15 million yevro yo‘naltirdi. Dastur maktablarda ovqatlanishni tashkil etish, barqaror qishloq xo‘jaligini qo‘llab-quvvatlash va ish bilan ta’minlash imkoniyatlarini yaratishni o‘z ichiga oladi.
Yana 10 million yevro Yevropa Ittifoqi Og‘a Xon jamg‘armasiga ko‘chirilgan aholining iqtisodiy barqarorligi va reintegratsiyasi dasturi uchun ajratdi. Loyiha uch yilga mo‘ljallangan bo‘lib, Afg‘onistonning o‘nta viloyatini qamrab oladi. Uning maqsadli guruhlari orasida qaytib kelganlar, ichki ko‘chirilgan shaxslar, yoshlar, ayollar va zaif holatdagi qabul qiluvchi jamoalar bor.
Sentyabr oyida Bellomo Afg‘oniston qishloq xo‘jaligi sektorini rivojlantirishga qaratilgan Yevropa Ittifoqi va BMTning Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti qo‘shma dasturi munosabati bilan ham bayonot berdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Yevropa Ittifoqi asosan gumanitar dasturlarga tayanishdan iqtisodiyot va daromad manbalarini yanada barqaror qo‘llab-quvvatlash mexanizmlariga bosqichma-bosqich o‘tishga intilmoqda.
Shunday qilib, yangi vakilning tayinlanishi Bryusselning «Tolibon»ga nisbatan prinsipial pozitsiyasi o‘zgarganini anglatmaydi. Yevropa Ittifoqi Afg‘onistonning amaldagi hokimiyatini siyosiy jihatdan tan olishni ular bilan amaliy hamkorlik qilish va mamlakat aholisini qo‘llab-quvvatlashdan ajratishda davom etmoqda. Afg‘onistonliklarning Eron va Pokistondan ommaviy qaytishi, iqtisodiy muammolar, iqlim xavflari va inson huquqlari sohasidagi cheklovlar fonida bu faoliyat mintaqadagi Yevropa siyosati yo‘nalishlaridan biri bo‘lib qolmoqda.
